Enkeltmandsvirksomhed w Danii — jak działa jednoosobowa firma, za co odpowiada właściciel i jak jest opodatkowana

Firma jednoosobowa (enkeltmandsvirksomhed, firma osobista — personligt ejet virksomhed) to w Danii działalność prowadzona przez osobę fizyczną na własny rachunek. Poradnik dotyczy całej Danii.

Najważniejsze cechy

Odpowiedzialność właściciela

Właściciel odpowiada za wszystkie długi firmy — także swoim prywatnym majątkiem. Organizacja Ase (a-kasse i doradztwo dla samozatrudnionych) zwraca uwagę, że w niektórych przypadkach organy publiczne mogą dochodzić długu firmy także od małżonka. Ryzyko zależy więc przede wszystkim od tego, jakie zobowiązania zaciągasz.

Według Ase sprawozdania finansowego firmy osobistej nie publikuje się, ale oprócz bieżącej księgowości trzeba co roku przygotować rozliczenie dochodu do opodatkowania.

Jak zarejestrować firmę

Firmę rejestrujesz przez portal Virk (usługa „Start virksomhed”) i dostajesz numer CVR. Rejestracja firmy osobistej jest bezpłatna. Pomoc: centrum klienta Erhvervsstyrelsen, tel. 72 20 00 30 (pon.–czw. 8:30–16:00, pt. 9:00–15:00).

Pierwsze obowiązki (według Skattestyrelsen)

1. MitID: przy firmie osobistej logujesz się prywatnym MitID do TastSelv Erhverv i do cyfrowej poczty firmy; osoby zatrudnione do rozliczeń VAT potrzebują MitID Erhverv.
2. NemKonto: firma musi mieć NemKonto przypisane do numeru CVR — najlepiej osobne konto firmowe w banku.
3. Digital Post: skrzynka firmy zakłada się automatycznie przy rejestracji (virk.dk i aplikacja Digital Post).
4. VAT (moms): od 1 stycznia 2025 r. rejestracja jest obowiązkowa, gdy obrót przekroczy 50 000 DKK w roku kalendarzowym.
5. Podatek na bieżąco: nie wypłacasz sobie pensji — spodziewany zysk lub stratę wpisujesz w planie podatkowym (forskudsopgørelse) i płacisz podatek w trakcie roku.
6. Księgowość: rejestruj przychody i wydatki od pierwszego dnia i przechowuj wszystkie rachunki i faktury.
7. Koszty założenia: wiele wydatków poniesionych w ciągu 6 miesięcy przed startem firmy można odliczyć.

Opodatkowanie zysku

Zysk firmy osobistej jest dochodem właściciela. Według wytycznych prawnych Skatteministeriet (Den juridiske vejledning) osoba prowadząca samodzielną działalność może zamiast zwykłych zasad korzystać z jednego z modeli z ustawy o opodatkowaniu przedsiębiorców (virksomhedsskatteloven):

• Model firmowy (virksomhedsordningen) — odsetki od długów firmy odlicza się od dochodu osobistego, co zwiększa wartość odliczenia; zysk pozostawiony w firmie można opodatkować tymczasowym podatkiem firmowym (foreløbig virksomhedsskat) w wysokości 22%.
• Model zwrotu z kapitału (kapitalafkastordningen) — prostsza alternatywa: obliczony zwrot z kapitału firmy odlicza się od dochodu osobistego i dolicza do dochodu kapitałowego.

Wybór modelu ma znaczenie przy większych inwestycjach i kredytach firmowych — warto go omówić z księgowym lub doradcą podatkowym.

Kiedy enkeltmandsvirksomhed, a kiedy spółka

Ase opisuje firmę osobistą jako najprostszą formę, którą w razie potrzeby można później przekształcić w spółkę. Spółka ApS ogranicza odpowiedzialność właściciela, ale wymaga wpłaty co najmniej 20 000 DKK kapitału i ma więcej obowiązków formalnych.

Najważniejsze w skrócie

• Rejestracja w CVR przez Virk — bezpłatna; bez kapitału.
• Odpowiadasz za długi firmy całym majątkiem.
• VAT obowiązkowy od 50 000 DKK obrotu w roku kalendarzowym.
• Podatek płacisz na bieżąco na podstawie forskudsopgørelse; możesz wybrać virksomhedsordningen lub kapitalafkastordningen.

Poradnik opiera się na stronie Virk o rejestracji firmy, przewodniku Skattestyrelsen dla nowych firm, wytycznych Skatteministeriet o virksomhedsskatteloven oraz na artykule Ase o formach działalności.