Skierowanie do szpitala i czas oczekiwania w Danii – wolny wybór szpitala i prawo do szybkiej diagnostyki

W Danii leczenie szpitalne zaczyna się zwykle od skierowania (henvisning) od lekarza rodzinnego. Ten poradnik wyjaśnia, jak wybrać szpital, ile możesz czekać na diagnostykę i leczenie oraz co zrobić, gdy czas oczekiwania jest za długi.

Skierowanie i wolny wybór szpitala (frit sygehusvalg)

Według borger.dk:

• masz prawo do wolnego wyboru szpitala — możesz wybrać spośród publicznych szpitali i oddziałów w całym kraju;
• skierowanie wysyła twój lekarz rodzinny — do szpitala, który wybierzesz;
• wyjątki to m.in. przyjęcia nagłe karetką (trafiasz do najbliższego szpitala przyjmującego pacjentów w nagłych przypadkach) oraz choroby wymagające leczenia w wyspecjalizowanym ośrodku;
• jeśli wybierzesz szpital w innym miejscu, transport zwykle opłacasz samodzielnie.

Według Indenrigs- og Sundhedsministeriet skierowany pacjent może wybrać, w którym publicznym szpitalu ma być diagnozowany lub leczony.

Prawo do szybkiej diagnostyki — 30 dni

Według Indenrigs- og Sundhedsministeriet pacjent skierowany do szpitala ma prawo do diagnostyki (udredning) w ciągu 30 dni, jeśli jest to możliwe z medycznego punktu widzenia.

Rozszerzony wybór szpitala (udvidet frit sygehusvalg)

Według Indenrigs- og Sundhedsministeriet, jeśli musisz czekać dłużej niż 30 dni na diagnostykę lub leczenie w szpitalu publicznym, możesz wybrać ofertę prywatną — szpital prywatny, który ma umowę z Danske Regioner (lista na mitsygehusvalg.dk). Borger.dk opisuje to prawo przy leczeniu.

• Według Indenrigs- og Sundhedsministeriet dla pacjentów skierowanych i zdiagnozowanych od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2024 r. termin był tymczasowo wydłużony; od 1 stycznia 2025 r. dla leczenia somatycznego znów wynosi 30 dni.
• Wyjątki (borger.dk): brak umowy z Danske Regioner na dane leczenie, wyraźnie dłuższe czasy oczekiwania niż na porównywalnych oddziałach oraz niektóre zabiegi, np. przeszczepy narządów, sterylizacja, leczenie niepłodności czy zabiegi kosmetyczne.
• Przy leczeniu psychiatrycznym prawo do samodzielnego wyboru szpitala może być ograniczone ze względu na twoje dobro.

Kto pomoże: patientvejleder

Według borger.dk możesz skontaktować się z doradcą pacjenta (patientvejleder) w regionie zamieszkania, aby dowiedzieć się więcej o swoich prawach. Według Life in Denmark doradcy pacjenta w regionach doradzają w sprawie możliwości leczenia, o które się ubiegasz.

Skarga

Jeśli uważasz, że twoje prawa pacjenta zostały naruszone, możesz złożyć skargę do Styrelsen for Patientklager (stpk.dk). Według tego urzędu skarga może dotyczyć m.in.:

• odmowy leczenia w wybranym szpitalu (frit sygehusvalg),
• odmowy leczenia w szpitalu prywatnym opłacanym przez region z powodu długiego czasu oczekiwania (udvidet frit sygehusvalg),
• braku diagnostyki w ciągu miesiąca albo braku planu dalszej diagnostyki, gdy trwa ona dłużej.

Na decyzję regionu lub szpitala skarżysz się w ciągu 4 tygodni od jej otrzymania. Skargę składasz przez formularz cyfrowy na borger.dk z MitID; jeśli nie możesz korzystać z MitID lub masz zwolnienie z Digital Post, możesz poprosić urząd albo patientvejleder o formularz papierowy. Patientvejleder w twoim regionie może pomóc napisać skargę.

Krok po kroku

1. Umów wizytę u lekarza rodzinnego — to on wystawia skierowanie.
2. Zdecyduj, do którego publicznego szpitala ma trafić skierowanie.
3. Jeśli po skierowaniu czekasz na diagnostykę dłużej niż 30 dni albo na leczenie dłużej niż 30 dni, skontaktuj się z patientvejleder w swoim regionie.
4. Sprawdź na mitsygehusvalg.dk szpitale prywatne z umową z regionami.

Poradnik opiera się na stronach borger.dk, Indenrigs- og Sundhedsministeriet, Styrelsen for Patientklager i Life in Denmark.