Okresy wypowiedzenia w Danii — kogo obejmuje funktionærloven i jak liczyć termin

Okres wypowiedzenia w Danii zależy od tego, czy jesteś funktionær, czyli pracownikiem objętym ustawą o stosunkach prawnych między pracodawcami a pracownikami umysłowymi (lov om retsforholdet mellem arbejdsgivere og funktionærer, w skrócie funktionærloven). Jeśli nie — okres wypowiedzenia wynika z umowy o pracę albo układu zbiorowego (overenskomst).

Czy jesteś funktionær

Ustawa obejmuje (§ 1 funktionærloven) m.in.:

• pracowników handlowych i biurowych — przy kupnie lub sprzedaży, pracy biurowej albo podobnej obsłudze magazynu,
• osoby wykonujące pomoc techniczną lub kliniczną, która nie ma charakteru rzemieślniczego ani fabrycznego,
• osoby, które w imieniu pracodawcy kierują pracą innych lub ją nadzorują,
• osoby, których praca w przeważającej części należy do pierwszych dwóch grup.

Dodatkowe warunki: pracujesz u danego pracodawcy średnio ponad 8 godzin tygodniowo i wykonujesz polecenia pracodawcy.

Według Life in Denmark ustawa zwykle nie obejmuje pracowników budownictwa, przemysłu wytwórczego, rolnictwa i rybołówstwa oraz kelnerów i personelu kuchni. Zasady wypowiedzenia z ustawy stosuje się też przy rozwiązaniu umowy na czas określony przed upływem jej terminu (§ 2 ust. 1).

Sprawdź swoją umowę lub ansættelsesbevis — okres wypowiedzenia musi być w niej podany. Jeśli twoje zatrudnienie obejmuje układ zbiorowy, okresy wypowiedzenia dla obu stron zwykle wynikają z tego układu.

Okresy wypowiedzenia ze strony pracodawcy

Według § 2 funktionærloven wypowiedzenie ze strony pracodawcy ma skutek na koniec miesiąca, a jego długość zależy od stażu:

Okres 3 miesięcy wydłuża się o 1 miesiąc za każde 3 lata zatrudnienia, maksymalnie do 6 miesięcy. Przy zmianie właściciela firmy staż u poprzedniego właściciela się wlicza. Gdy razem z pracą masz mieszkanie służbowe, okres wypowiedzenia ze strony pracodawcy wynosi co najmniej 3 miesiące.

Wypowiedzenie ze strony pracownika

• Jako funktionær wypowiadasz umowę z 1-miesięcznym wyprzedzeniem na koniec miesiąca.
• Nie obowiązuje to w uzgodnionym okresie próbnym do 3 miesięcy ani przy uzgodnionej pracy tymczasowej do 1 miesiąca.
• Dłuższy okres wypowiedzenia ze strony pracownika można ustalić w pisemnej umowie, ale tylko wtedy, gdy okres wypowiedzenia ze strony pracodawcy wydłuża się odpowiednio.

Jak liczyć termin

• Według § 2 ust. 7 wypowiedzenie ze strony pracodawcy (w okresach z § 2 ust. 2, 3 i 6) musi zostać przekazane na piśmie najpóźniej ostatniego dnia miesiąca, po którym zaczyna biec okres wypowiedzenia.
• Przykład: przy 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia doręczonym 20 marca okres zaczyna biec od 1 kwietnia, a zatrudnienie kończy się 30 czerwca.
• Na twoje żądanie pracodawca musi na piśmie podać przyczynę zwolnienia.
• Life in Denmark zaleca, by zawsze poprosić o wypowiedzenie na piśmie, a rezygnację również składać na piśmie — dla celów dowodowych.

Przyczyna zwolnienia i odszkodowanie

• Według Life in Denmark pracodawca zawsze musi mieć istotny powód zwolnienia — np. nieprzydatność do pracy, problemy we współpracy albo sytuację firmy (brak pracy, restrukturyzacja, oszczędności). Przy niezadowoleniu z pracownika zwykle najpierw udziela się ostrzeżenia.
• Odszkodowanie za nieuzasadnione zwolnienie (godtgørelse, § 2 b): przysługuje po co najmniej 1 roku nieprzerwanego zatrudnienia, gdy zwolnienie nie jest rozsądnie uzasadnione sytuacją pracownika lub firmy. Wynosi do połowy wynagrodzenia za okres wypowiedzenia; dla osób, które ukończyły 30 lat — do 3 miesięcy pensji, po 10 latach stażu — do 4, po 15 latach — do 6 miesięcy pensji.
• Odprawa za długi staż (fratrædelsesgodtgørelse, § 2 a): po 12 latach nieprzerwanej pracy w firmie — 1 miesięczna pensja, po 17 latach — 3 miesięczne pensje.

Długa choroba a wypowiedzenie (zasada 120 dni)

Jeśli w pisemnej umowie zapisano tę zasadę, pracodawca może wypowiedzieć umowę z 1-miesięcznym wyprzedzeniem na koniec miesiąca, gdy w ciągu 12 kolejnych miesięcy pracownik otrzymał wynagrodzenie za łącznie 120 dni choroby. Wypowiedzenie musi nastąpić bezpośrednio po upływie 120 dni i w czasie, gdy pracownik nadal jest chory (§ 5 ust. 2).

Poradnik opiera się na ustawie funktionærloven (LBK nr 1002 z 24.08.2017 w serwisie Retsinformation) oraz na stronach Life in Denmark o rodzajach zatrudnienia i wypowiedzeniu.