Zasiłek macierzyński i rodzicielski (barselsdagpenge) dla samozatrudnionych i osób bez etatu w Danii — warunki, kwota i wniosek

Zasiłek za czas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego (barselsdagpenge) w Danii wypłaca Udbetaling Danmark. Poradnik dotyczy dzieci urodzonych 2 sierpnia 2022 r. lub później i opisuje sytuację osób samozatrudnionych (selvstændige) oraz osób bez etatu. Obowiązuje w całej Danii.

Warunki dla samozatrudnionych

Na początku każdego okresu urlopu musisz spełniać wymóg zatrudnienia (beskæftigelseskrav):

• w ciągu ostatnich 12 miesięcy pracować w firmie średnio co najmniej 18,5 godziny tygodniowo przez co najmniej 6 miesięcy,
• pracować w ostatnim miesiącu przed urlopem,
• firma musi mieć nadwyżkę (overskud) — bez nadwyżki i bez wykupionego ubezpieczenia (patrz niżej) zasiłek nie przysługuje.

Dodatkowo:

• co do zasady okresy pobierania zasiłku chorobowego (sygedagpenge), barselsdagpenge i podobnych świadczeń nie liczą się jako praca w firmie,
• wyjątek: jeśli prowadzisz firmę krócej niż 6 miesięcy (także gdy firma powstała w ostatnim miesiącu przed urlopem), według borger.dk można wliczyć wcześniejsze okresy pracy na etacie, a także okresy pobierania sygedagpenge, barselsdagpenge, zasiłku dla bezrobotnych (arbejdsløshedsdagpenge), płatnego urlopu lub feriegodtgørelse oraz odszkodowania z Lønmodtagernes Garantifond za okres wypowiedzenia,
• w czasie urlopu trzeba faktycznie opiekować się dzieckiem.

Kwota w 2026 r.

• Podstawą jest nadwyżka z działalności — Udbetaling Danmark korzysta z najnowszego rocznego rozliczenia podatkowego (årsopgørelse) dostępnego w dniu złożenia wniosku.
• Maksymalna stawka: 5 085 DKK tygodniowo przed podatkiem (2026).
• Pełna stawka przysługuje przy nadwyżce co najmniej 264 420 DKK rocznie (2026).

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Jeśli co najmniej 6 miesięcy przed złożeniem wniosku masz wykupione ubezpieczenie na wypadek choroby (sygedagpengeforsikring) w Udbetaling Danmark, przysługuje co najmniej dwie trzecie stawki maksymalnej — niezależnie od dochodu.

Praca w czasie urlopu

Od 5 stycznia 2026 r. możesz w tygodniach pełnego urlopu pracować w firmie do 3,5 godziny tygodniowo i nadal pobierać pełny zasiłek. Według borger.dk nie dotyczy to tygodni, w których urlop zaczyna się lub kończy w połowie tygodnia, a matka nie może z tego korzystać m.in. w pierwszych 2 tygodniach po porodzie. Według Ase przy pracy do 25% lub do 50% tygodnia zasiłek jest odpowiednio niższy, a praca ponad 50% tygodnia oznacza utratę zasiłku za ten czas.

Jak złożyć wniosek

1. Wniosek składasz przez Virk.dk („Søg om barselsdagpenge som selvstændig”) — w ciągu 8 tygodni od urodzenia dziecka (albo od pierwszego dnia urlopu, jeśli zaczyna się później). Po terminie zasiłek przysługuje dopiero od dnia złożenia wniosku. W szczególnych przypadkach możliwe jest zwolnienie z tego terminu (dispensation).
2. Bez numeru CVR skontaktuj się bezpośrednio z Udbetaling Danmark.
3. Zmiany (np. przekazanie tygodni drugiemu rodzicowi, zmiana dat) zgłaszasz w e-usłudze Min barsel na borger.dk.
4. Termin rozpatrzenia: 11 dni roboczych. Zasiłek trafia na NemKonto w ostatni czwartek miesiąca.

O zmianach, które wpływają na zasiłek (np. wcześniejszy powrót do pracy, praca w części tygodnia), trzeba informować od razu — inaczej grozi zwrot pieniędzy.

Osoby bez etatu

• Osoby bezrobotne mogą dostać barselsdagpenge, jeśli — gdyby nie urlop — miałyby prawo do zasiłku dla bezrobotnych (dagpenge) z kasy (a-kasse), są w niej zarejestrowane jako bezrobotne i pozostają do dyspozycji rynku pracy w gminie.
• Studenci potrzebują pracy dorywczej (studiejob) w wystarczającym wymiarze godzin.
• Osoby na kontanthjælp nie mają prawa do barselsdagpenge — w takiej sytuacji skontaktuj się z gminą.

Jeśli nie masz prawa do zasiłku, nadal możesz przekazać tygodnie urlopu drugiemu rodzicowi, który może je wykorzystać z zasiłkiem, jeśli spełnia warunki.

Odwołanie

Od decyzji Udbetaling Danmark możesz się odwołać w ciągu 4 tygodni od jej otrzymania.

Najważniejsze w skrócie

• Samozatrudnieni: 18,5 h tygodniowo przez 6 z 12 miesięcy, praca w ostatnim miesiącu i nadwyżka w firmie.
• 2026: maks. 5 085 DKK tygodniowo; pełna stawka przy nadwyżce od 264 420 DKK rocznie.
• Ubezpieczenie chorobowe w Udbetaling Danmark (6 miesięcy przed wnioskiem) daje co najmniej 2/3 stawki maksymalnej.
• Wniosek przez Virk w ciągu 8 tygodni od porodu.
• Kontanthjælp nie daje prawa do barselsdagpenge — skontaktuj się z gminą.

Poradnik opiera się na stronach borger.dk (Udbetaling Danmark) o urlopie samozatrudnionych i o sytuacji osób bez prawa do barselsdagpenge oraz na stronie Ase o barselsdagpenge dla samozatrudnionych.