Urlop wypoczynkowy w Danii — jak się go nalicza i kiedy można go wykorzystać (ferieloven)

Urlop wypoczynkowy w Danii reguluje ustawa o urlopach (ferieloven, tekst jednolity: lovbekendtgørelse nr 152 z 20 lutego 2024 r.). Urlop nabywa się w roku urlopowym i można go wykorzystywać już w tym samym roku. Wypłatę pieniędzy urlopowych (feriepenge) opisuje osobny poradnik.

Ile urlopu się nalicza

• Za każdy miesiąc zatrudnienia w roku urlopowym nalicza się 2,08 dnia płatnego urlopu (§ 5).
• Przy zatrudnieniu krótszym niż miesiąc — 0,07 dnia za każdy dzień, najwyżej 2,08 dnia.
• W całym roku urlopowym nalicza się 5 tygodni płatnego urlopu (§ 4).

Rok urlopowy (ferieår) trwa od 1 września do 31 sierpnia (§ 4).

Jeśli pracodawca nie ma obowiązku płacić ani pełnej, ani częściowej pensji, płatny urlop nie nalicza się np. w czasie urlopu rodzicielskiego, innych urlopów i zwolnień od pracy; nie nalicza się też w czasie strajku lub lokautu. Dla okresów choroby bez pełnej pensji od pracodawcy obowiązują szczególne zasady (§ 5 ust. 2–5).

Kiedy można wykorzystać urlop

• Urlop wykorzystuje się co do zasady w okresie wykorzystania urlopu (ferieafholdelsesperiode): obejmuje on rok urlopowy, w którym urlop się nalicza, oraz kolejne 4 miesiące — do 31 grudnia (§ 6).
• Wyjątki (§ 21 i § 22): naliczony płatny urlop ponad 4 tygodnie możesz przenieść na kolejny okres wykorzystania urlopu tylko na podstawie pisemnej umowy z pracodawcą zawartej najpóźniej 31 grudnia — według borger.dk chodzi o najwyżej 1 tydzień i nie masz prawa żądać przeniesienia. Jeśli z powodu szczególnych okoliczności (§§ 12–14, np. choroby) nie możesz wykorzystać urlopu do końca okresu, do 4 tygodni urlopu przenosi się na kolejny okres.
• Przykład: urlop naliczony od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. można wykorzystać do 31 grudnia 2026 r.
• Urlop liczy się po 5 dni w tygodniu (§ 6 ust. 2).

Urlop główny (hovedferie)

• Przysługują co najmniej 3 tygodnie urlopu w ciągu — tzw. urlop główny (hovedferie) — w okresie od 1 maja do 30 września (§ 8 ust. 2). Według borger.dk po uzgodnieniu z pracodawcą urlop główny możesz wykorzystać po 30 września, a jeśli chcesz i pracodawca się zgodzi — podzielić go na mniej tygodni lub pojedyncze dni.
• Pozostałe dni urlopu masz prawo wykorzystać w ciągu co najmniej 5 dni (gdy zostało mniej niż 5 dni — w ciągu); ze względów operacyjnych pracodawca może je dać jako pojedyncze dni (§ 8 ust. 3).
• Masz prawo, by co najmniej 4 tygodnie naliczonego płatnego urlopu zostały wyznaczone do wykorzystania w roku urlopowym (§ 8 ust. 1).

Kto ustala termin urlopu

• Termin ustala pracodawca po rozmowie z pracownikiem, w miarę możliwości uwzględniając jego życzenia, m.in. by urlop główny przypadał na letnie ferie szkolne dziecka (§ 9).
• Pracodawca informuje o terminie urlopu jak najwcześniej, najpóźniej 3 miesiące przed urlopem głównym i najpóźniej 1 miesiąc przed innymi dniami urlopu — chyba że szczególne okoliczności to uniemożliwiają (§ 9 ust. 2).
• Wyznaczony urlop pracodawca może zmienić tylko z istotnych, nieprzewidywalnych powodów operacyjnych — i musi pokryć ewentualną stratę finansową. Rozpoczętego urlopu nie można przerwać (§ 9 ust. 3).

Pierwszy rok pracy

• Przysługuje prawo do 5 tygodni urlopu w każdym okresie wykorzystania urlopu — także wtedy, gdy płatny urlop nie został jeszcze naliczony (§ 15). Urlop bez naliczenia jest bezpłatny.
• Pracodawca i pracownik mogą też uzgodnić urlop płatny z góry (ferie på forskud) — przed jego naliczeniem (§ 7).

Choroba przed urlopem i w czasie urlopu

• Osoba chora w dniu rozpoczęcia urlopu nie musi go rozpoczynać (§ 12).
• Przy zachorowaniu w czasie urlopu przysługuje, za zaświadczeniem lekarskim, urlop zastępczy — po łącznie 5 dniach choroby w czasie urlopu w tym samym roku urlopowym (§ 12 ust. 2).

Wypowiedzenie

Przy okresie wypowiedzenia 3 miesiące lub krótszym nie można wykorzystać urlopu głównego w okresie wypowiedzenia — chyba że okres wypowiedzenia przedłużono o dni urlopu albo pracownik chce zachować urlop (§ 11).

Pieniądze za urlop w skrócie

• Pracownicy zatrudnieni miesięcznie z prawem do pensji w święta i w chorobie dostają pensję w czasie urlopu i dodatek urlopowy 1% (§ 16 ust. 1).
• Pozostali dostają wynagrodzenie urlopowe 12,5% pensji (feriegodtgørelse, § 16 ust. 2).

Poradnik opiera się na ustawie o urlopach (lovbekendtgørelse nr 152 z 20.02.2024) w serwisie Retsinformation oraz stronach borger.dk i Life in Denmark o urlopie i pieniądzach urlopowych.