Wyjazd z Danii na stałe — jak się wymeldować i co załatwić ze Skattestyrelsen i świadczeniami

Gdy wracasz do Polski albo przenosisz się do innego kraju, musisz zgłosić wyjazd do duńskiego rejestru ludności (CPR, Folkeregistret) i zamknąć kilka spraw w urzędach. Poniżej lista w kolejności, w jakiej zwykle się je załatwia.

1. Kiedy trzeba zgłosić wyjazd

Wyjazd zgłaszasz, jeśli:

• wyjeżdżasz za granicę na ponad 6 miesięcy, albo
• wyjeżdżasz na krócej, ale podnajmujesz lub udostępniasz swoje mieszkanie innym.

Krótkie przyjazdy do Danii, np. na wakacje, nie przerywają 6-miesięcznego okresu za granicą. Obowiązek dotyczy cię także wtedy, gdy nie uważasz wyjazdu za ostateczny. Jeśli plany się zmienią i zostaniesz za granicą dłużej, niż zakładano, gmina zarejestruje wyjazd od faktycznej daty wyjazdu.

Podstawą jest § 24 ustawy o rejestrze CPR (CPR-loven). Wyjątki dotyczą m.in. dyplomatów, wojska i osób, które z powodu pracy długo przebywają za granicą, a ich rodzina dalej mieszka pod duńskim adresem.

2. Jak i w jakim terminie zgłosić wyjazd

Wyjazd do innego kraju nordyckiego (Szwecja, Norwegia, Finlandia, Islandia) wygląda inaczej. Najpierw rejestrujesz się w urzędzie tamtego kraju. Wymeldowanie z Danii następuje dopiero, gdy tamten urząd powiadomi duńską gminę.

3. Skattestyrelsen — podatki po wyjeździe

• Mniej więcej tydzień po wymeldowaniu z CPR i fizycznym wyjeździe zadzwoń do Skattestyrelsen — strona Skattestyrelsen „Leaving Denmark” podaje numer +45 72 22 28 92. Urząd w miarę możliwości od razu ustala, czy nadal podlegasz podatkowi w Danii, i mówi, jakie dokumenty przesłać.
• Jeśli urząd o to poprosi, wypełniasz formularz 04.029 EN (zgłoszenie nowego adresu przy wyjeździe z Danii). Wysyłasz go przez virk.dk, przez TastSelv (Kontakt → Skriv til os → Indsend blanket/bilag) albo pocztą na adres: Skattestyrelsen, Nykøbingvej 76, 4990 Sakskøbing. Małżonek lub partner, który też wyjeżdża, składa własny formularz.
• Pełny obowiązek podatkowy zwykle kończy się, gdy sprzedajesz mieszkanie, wypowiadasz najem albo wynajmujesz mieszkanie na co najmniej 3 lata bez możliwości wypowiedzenia. Domek letniskowy używany tylko na wakacje nie liczy się jako mieszkanie. Jeśli mieszkanie w Danii zostaje do twojej dyspozycji, możesz dalej podlegać pełnemu podatkowi w Danii.
• Akcje o wartości co najmniej 100 000 DKK i kryptowaluty traktuje się przy wyjeździe tak, jakby zostały sprzedane w dniu wyjazdu. Może to oznaczać podatek od niezrealizowanego zysku.
• Po wyjeździe możesz wnioskować o zwolnienie z duńskiego podatku od zysków z oszczędności emerytalnych (formularz 07.058).
• Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBO) między Danią a krajem, do którego jedziesz, rozstrzyga, który kraj opodatkowuje dany dochód.

4. Bank i NemKonto

• Nie zamykaj od razu duńskiego konta. Zwroty podatku trafiają tylko na NemKonto. Life in Denmark radzi trzymać konto przez około rok, a co najmniej do następnego rozliczenia (årsopgørelse).
• Według Life in Denmark NemKonto może być także kontem zagranicznym, np. w polskim banku. Do zgłoszenia NemKonto potrzebny jest duński numer CPR.
• Powiadom swój bank o przeprowadzce.

5. Ubezpieczenie społeczne i świadczenia

Po wymeldowaniu z Danii tracisz duńskie prawa z zabezpieczenia społecznego. Dotyczy to m.in. zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku dla bezrobotnych, świadczeń na dzieci i emerytury. Przed wyjazdem sprawdź, jakie prawa będziesz mieć w nowym kraju.

Jeśli instytucja w nowym kraju potrzebuje zaświadczenia o twoich okresach ubezpieczenia w Danii, powinna sama zwrócić się do Udbetaling Danmark (+45 70 12 80 81).

6. Żółta karta zdrowia

• Żółta karta zdrowia (sundhedskort) obowiązuje tylko osoby mieszkające w Danii. Po wyjeździe przetnij ją.
• Jeśli używasz aplikacji z kartą zdrowia, zresetuj ją w menu aplikacji albo przez e-usługę. Wtedy karta cyfrowa zostanie usunięta.
• Poproś lekarza rodzinnego, specjalistów, szpital i dentystę o dokumentację medyczną całej rodziny.

7. Pieniądze urlopowe i emerytura

• Jeśli kończysz pracę u duńskiego pracodawcy, możesz wypłacić wszystkie zgromadzone feriepenge bez brania urlopu.
• Emeryturę z zakładu pracy lub funduszu emerytalnego można wypłacać za granicę. Skontaktuj się ze swoim funduszem, kasą emerytalną albo bankiem.
• ATP Livslang Pension wypłaca się dopiero od duńskiego wieku emerytalnego, bez względu na kraj zamieszkania. ATP nie dostaje automatycznie informacji o zmianie adresu, więc nowy adres za granicą zgłaszasz samodzielnie.

8. MitID

MitID działa też za granicą. Jeśli zmieniasz numer telefonu na zagraniczny, zaktualizuj go w aplikacji MitID, na MitID.dk, przez MitID Support albo w Borgerservice. Warto mieć zapasowy sposób logowania, np. czytnik kodów (kodeviser) albo aplikację na drugim urządzeniu.

9. Samochód na duńskich tablicach

• Tablice rejestracyjne oddajesz do Motorstyrelsen.
• Zgłaszasz wyrejestrowanie w jednym z 4 biur rejestracji pojazdów (motorekspeditioner). Dołączasz kopię dowodu rejestracyjnego (część I i II) i formularz 21.044.
• Jeśli wywozisz auto zarejestrowane w Danii, możesz dostać częściowy zwrot podatku rejestracyjnego. Pieniądze dostaje właściciel po ustaleniu wartości rynkowej auta, wyrejestrowaniu i udokumentowaniu wywozu.

10. Pozostałe sprawy

• Żłobek, przedszkole, szkoła, świetlica: wypowiedzenie zwykle z około miesięcznym wyprzedzeniem, często na piśmie. Część usług gminnych wypowiesz online.
• Mieszkanie: zostaw je w stanie, w jakim je odebrano, bo koszty napraw mogą zostać potrącone z kaucji. Spisz liczniki prądu i ogrzewania.
• Ubezpieczenia: sprawdź, czy duńskie polisy działają za granicą i jakie mają okresy wypowiedzenia.
• Rzeczy osobiste i zwierzęta: sprawdź przepisy celne i weterynaryjne kraju, do którego jedziesz.

Jeśli nie wiesz, czy musisz zgłosić wyjazd, zapytaj w gminie albo w International Citizen Service. Pytania o rejestrację możesz też wysłać do biura CPR: cpr@cpr.dk.

Poradnik opiera się na stronach Life in Denmark, CPR-kontoret i Skattestyrelsen.